Uroczystość historyczno-patriotyczna w Pszczelej Woli – 22 września 2026 r.

22 września 2026 roku Pszczela Wola stała się miejscem szczególnego spotkania z historią, pamięcią i ludźmi, którzy tę pamięć pielęgnują. Uroczystość historyczno-patriotyczna „Dzielny żołnierz, wspaniały pedagog. Wspomnienie o śp. prof. Leonie Karłowiczu” zgromadziła przedstawicieli instytucji, środowisk kombatanckich, zaproszonych gości, nauczycieli, uczniów, absolwentów oraz osoby związane z Pszczelą Wolą.

Był to dzień poświęcony człowiekowi, którego życiorys połączył dwa niezwykle ważne światy – służbę Ojczyźnie w szeregach 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej oraz wieloletnią pracę pedagogiczną i wychowawczą w Pszczelej Woli.

Uroczystość rozpoczęta modlitwą

Obchody rozpoczęła Msza Święta w kościele parafialnym w Żabiej Woli. Wspólna modlitwa nadała wydarzeniu podniosły i refleksyjny charakter. Był to moment pamięci o śp. prof. Leonie Karłowiczu, ale również o wszystkich żołnierzach, którzy walczyli o wolność Ojczyzny oraz o tych, których losy na trwałe wpisały się w dramatyczną historię Wołynia.

Po zakończeniu Mszy Świętej uczestnicy udali się na cmentarz parafialny, gdzie przy grobach żołnierzy 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej oraz patronów Technikum Pszczelarskiego w Pszczelej Woli zapalono znicze i złożono kwiaty. Szczególnego wymiaru tej części uroczystości nadały salwy honorowe. W ciszy cmentarza, przy mogiłach tych, którzy przed laty służyli Polsce pamięć o historii nabrała bardzo osobistego i namacalnego znaczenia.

Pamięć prowadziła do Pszczelej Woli

Następnie uczestnicy przemaszerowali do Zespołu Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Zawodowego w Pszczelej Woli, gdzie odbyła się kolejna część obchodów.

Jednym z jej ważnych punktów było uroczyste otwarcie wystawy Instytutu Pamięci Narodowej poświęconej wydarzeniom na Wołyniu. Otwarcia ekspozycji dokonała dr Wioletta Woś, reprezentująca dr. Roberta Derewendę, Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie.

O samej wystawie, jej założeniach oraz znaczeniu prezentowanych materiałów opowiedział również dr Paweł Sokołowski, współautor ekspozycji. Współautorem wystawy jest także dr Leon Popek, historyk od lat związany z badaniem dziejów Wołynia oraz upamiętnianiem jego mieszkańców.

Ekspozycja stała się ważnym dopełnieniem uroczystości. Pozwoliła spojrzeć na historię nie tylko poprzez daty i wydarzenia, ale przede wszystkim poprzez losy ludzi, świadectwa, fotografie oraz miejsca pamięci.

Tablica, która będzie przypominać kolejnym pokoleniom

Szczególnie uroczystym i symbolicznym momentem dnia było poświęcenie i odsłonięcie tablicy pamiątkowej dedykowanej ppor. Leonowi Karłowiczowi ps. „Rydz”. Od tej chwili tablica pozostanie trwałym znakiem pamięci o człowieku, który najpierw służył Polsce jako żołnierz Armii Krajowej, a później swoją wiedzą, doświadczeniem i pracą służył młodzieży.

Dla społeczności szkoły ma ona znaczenie szczególne. Przypomina bowiem, że historia Pszczelej Woli tworzona była przez ludzi niezwykłych – ludzi, których osobiste doświadczenia i wybory wykraczały daleko poza mury szkoły. Odsłonięcie tablicy nie było jedynie gestem upamiętnienia przeszłości. Było także zobowiązaniem, aby pamięć o prof. Leonie Karłowiczu i pokoleniu, do którego należał, przekazywać następnym generacjom uczniów.

Historia opowiedziana słowem, obrazem i wspomnieniem

Dalsza część uroczystości odbyła się w sali audiowizualnej internatu ZSR CKZ w Pszczelej Woli. Po powitaniu uczestników i zaproszonych gości przyszedł czas na część artystyczną, która wprowadziła zgromadzonych w atmosferę zadumy i patriotycznej refleksji.

Następnie rozpoczęła się część historyczna wydarzenia. Wykłady okolicznościowe wygłosili dr Leon Popek z Instytutu Pamięci Narodowej, Andrzej Karłowicz – Prezes Lubelskiego Środowiska 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej – oraz Janusz Adam Kamiński- emerytowany nauczyciel i dyrektor naszej szkoły, który przedstawił postać Leona Karłowicza jako autorytet, wychowawcę i wzór człowieka wiernego wartościom, ważny dla poprzednich ale i kolejnych pokoleń związanych z Pszczelą Wolą.

Wystąpienia pozwoliły spojrzeć na Leona Karłowicza z różnych perspektyw – jako na żołnierza, świadka historii, pedagoga, wychowawcę i człowieka pozostającego przez lata częścią społeczności Pszczelej Woli.

Spotkanie, które połączyło pokolenia

Po oficjalnej części wydarzenia przyszedł czas na wspólny poczęstunek i rozmowy w mniej formalnej atmosferze. Była to okazja do dalszych wspomnień, spotkań osób związanych ze szkołą i środowiskiem 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, a także do rozmów pomiędzy przedstawicielami różnych pokoleń.

Ten ostatni akcent uroczystości miał szczególne znaczenie. Pokazał bowiem, że pamięć historyczna nie istnieje wyłącznie w dokumentach, pomnikach czy tablicach. Żyje przede wszystkim w spotkaniach ludzi, przekazywanych historiach i rozmowach pomiędzy tymi, którzy pamiętają, a tymi, którzy dopiero poznają przeszłość.

Uroczystość „Dzielny żołnierz, wspaniały pedagog. Wspomnienie o śp. prof. Leonie Karłowiczu” była czymś więcej niż tylko kolejnym wydarzeniem w szkolnym kalendarzu. Stała się ważną lekcją historii, patriotyzmu i odpowiedzialności za zachowanie pamięci.

Od modlitwy w kościele, poprzez chwilę zadumy na cmentarzu, salwy honorowe, spotkanie z historią Wołynia, odsłonięcie tablicy pamiątkowej, część artystyczną i wykłady, aż po wspólne rozmowy przy poczęstunku – cały ten dzień połączyła jedna myśl: pamięć o człowieku, którego życie było świadectwem służby Ojczyźnie i drugiemu człowiekowi.

Dziękujemy wszystkim Gościom, instytucjom, środowiskom, współorganizatorom, nauczycielom, pracownikom, uczniom i wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie uroczystości oraz wszystkim, którzy zechcieli tego dnia być z nami.

Pamięć o śp. prof. Leonie Karłowiczu pozostanie częścią historii Pszczelej Woli – miejsca, z którym związał znaczną część swojego życia i któremu pozostawił dziedzictwo trwające w kolejnych pokoleniach.

Magdalena Pielecka-Szafruga